Có một khoảnh khắc mà hầu như cha mẹ nào cũng từng trải qua.
Con hét lên.
Mặt đỏ bừng.
Người cứng lại.
Và bạn nhận ra… mình không còn kiểm soát được tình hình.
Bạn nói, con gào to hơn.
Bạn giải thích, con đập đồ.
Bạn cứng rắn, con bùng nổ.
Trong khoảnh khắc đó, rất ít cha mẹ nghĩ đến lý thuyết. Họ chỉ nghĩ đến một điều duy nhất:
“Làm sao để chuyện này dừng lại?”
Nhưng sau khi cơn giận qua đi, câu hỏi khác xuất hiện. Âm thầm hơn. Dai dẳng hơn.
Mình đã làm sai ở đâu?
Có cách nào xử lý khác không?
Và rồi, rất nhiều người bắt đầu tìm kiếm: Phương pháp Montessori là gì.
Họ nghe nói Montessori tôn trọng trẻ.
Họ nghe nói Montessori không ép buộc.
Họ nghe nói Montessori giúp con tự điều chỉnh.
Nhưng khi quay lại đối diện với cơn thịnh nộ tiếp theo của con, tất cả những điều đó… biến mất.
Thay vào đó là một cuộc giằng co quen thuộc.
Bạn muốn con dừng lại.
Con muốn giữ quyền kiểm soát.
Bạn ra lệnh.
Con chống đối.
Và thế là một cuộc chiến quyền lực bắt đầu, dù ban đầu không ai có ý định gây chiến.
Đây là chỗ mọi thứ trở nên nguy hiểm.
Khi người lớn coi cơn giận của trẻ là một hành vi cần bị dập tắt, trẻ sẽ chiến đấu để giữ quyền kiểm soát.
Khi người lớn coi cơn giận là sự hỗn láo, trẻ sẽ leo thang để chứng minh mình “có tiếng nói”.
Và khi người lớn vừa muốn nhẹ nhàng, vừa muốn thắng, trẻ sẽ không hiểu đâu là ranh giới thật sự.
Rất nhiều cha mẹ đọc về Montessori nhưng lại áp dụng nó theo cách tệ nhất có thể: buông quyền lực nhưng vẫn giữ kỳ vọng.
Họ không ra lệnh, nhưng họ mong con tự dừng.
Họ không la mắng, nhưng họ chờ con “phải hiểu”.
Họ gọi đó là tôn trọng.
Và khi con không làm theo, họ hoang mang rồi lại quay về tìm hiểu tiếp: Phương pháp Montessori là gì, với hy vọng tìm được câu trả lời mới.
Nhưng sự thật là thế này.
Montessori không dạy bạn nhượng bộ trước cơn giận.
Montessori cũng không dạy bạn dùng quyền lực để đè con.
Montessori giúp bạn thoát khỏi cuộc chiến quyền lực ngay từ đầu.
Cơn thịnh nộ của trẻ nhỏ không phải là bài kiểm tra xem ai thắng.
Nó là dấu hiệu cho thấy trẻ đang mất cảm giác kiểm soát và không biết làm gì khác ngoài việc bùng nổ.
Nếu người lớn phản ứng bằng quyền lực, trẻ sẽ chống.
Nếu người lớn phản ứng bằng sợ hãi, trẻ sẽ lấn.
Nếu người lớn phản ứng bằng né tránh, trẻ sẽ không học được gì.
Giải pháp không nằm ở việc dập cơn giận.
Giải pháp nằm ở việc người lớn giữ vai trò dẫn dắt mà không kéo con vào trận chiến.
Điều này không đến từ bản năng.
Nó đến từ sự hiểu đúng bản chất của cơn thịnh nộ và vai trò thật sự của người lớn trong khoảnh khắc đó.
Và đó cũng là lý do vì sao chỉ hỏi Phương pháp Montessori là gì là chưa đủ.
Bạn cần biết:
– khi nào nên đứng yên
– khi nào nên giữ ranh giới
– khi nào không được nhượng
– và khi nào chính sự “nhẹ nhàng” lại đang làm con rối hơn
