Hãy hình dung một buổi sáng rất quen.
Con đang loay hoay mặc áo.
Áo ngược. Tay kẹt. Mặt bắt đầu cau lại.
Bạn đứng đó.
Nhìn đồng hồ.
Trong đầu bật lên một suy nghĩ rất nhanh: “Thôi, để mình làm cho xong.”
Chỉ vài giây sau, áo đã mặc xong.
Con đứng im.
Bạn thì vội vàng rời đi.
Mọi thứ trông có vẻ ổn.
Nhưng có một điều vừa xảy ra mà bạn không để ý.
Con vừa mất đi một cơ hội để tự vượt qua một việc khó.
Và khoảnh khắc đó lặp lại hàng ngày, trong hàng chục việc nhỏ khác.
Đây là bức tranh rất thật trong nhiều gia đình đang nói về giáo dục sớm.
Cha mẹ không bỏ mặc con.
Họ làm rất nhiều.
Nhưng họ làm thay quá sớm.
Giờ hãy nghe cho rõ lời hứa này, vì nó không dễ nghe nhưng rất thật.
Nếu bạn tiếp tục can thiệp ngay khi con gặp khó,
con sẽ ngày càng cần bạn hơn, chứ không tự lập hơn.
Không phải vì con yếu.
Mà vì não con chưa kịp học cách vượt khó thì đã được cứu.
Những đứa trẻ tự lập không phải là những đứa chưa từng thất bại.
Chúng là những đứa được phép thất bại trong giới hạn an toàn.
Đây không phải cảm tính.
Đây là cách não bộ học.
Khi trẻ thử làm một việc và gặp khó:
– não phải tìm cách
– tay phải thử lại
– cơ thể phải điều chỉnh
Mỗi lần như vậy, não ghi nhận:
“Mình có thể xoay sở.”
Nhưng khi người lớn bước vào quá sớm:
– não không cần tìm cách
– cơ thể không cần điều chỉnh
– trải nghiệm bị cắt ngang
Và não ghi nhận một điều khác:
“Có người khác sẽ làm giúp.”
Rất nhiều chương trình giáo dục sớm nói về việc trao quyền cho trẻ.
Nhưng nếu đời sống hằng ngày không cho trẻ quyền được loay hoay, thì mọi khẩu hiệu đều vô nghĩa.
Bây giờ đến phần đẩy bạn ra khỏi vùng an toàn.
Hãy tự hỏi thật thẳng một câu:
Mỗi ngày, bạn đã cướp đi bao nhiêu cơ hội tự lập của con, chỉ vì bạn không chịu được sự chậm, sự bẩn, hoặc sự vụng?
Không cần trả lời cho mình.
Trả lời cho chính bạn.
Bởi vì nếu bạn không thay đổi điều này, thì dù bạn đọc thêm bao nhiêu về giáo dục sớm, con bạn vẫn sẽ quay lại một điểm quen thuộc: chờ người khác làm thay.
Ở bài cuối cùng, mình sẽ gom tất cả lại thành một lộ trình rất cụ thể.
Không lý thuyết.
Không khẩu hiệu.
Chỉ là:
– nên bắt đầu từ đâu
– nên dừng ở đâu
– và làm thế nào để giúp con tự lập mà không biến mọi thứ thành căng thẳng
