Có một nghịch lý rất khó chịu mà ít cha mẹ dám nhìn thẳng.
Bạn đầu tư cho con từ rất sớm.
Bạn đọc sách.
Bạn học phương pháp.
Bạn làm mọi thứ với một mong muốn rất rõ ràng: con mình sẽ tự tin, độc lập và giỏi giang hơn.
Nhưng rồi, càng lớn, con càng bám bạn.
Ăn cũng cần người đút.
Mặc đồ cũng chờ giúp.
Gặp việc khó là bỏ cuộc hoặc khóc.
Và bạn bắt đầu bối rối.
“Mình đã làm sai ở đâu?”
“Tại sao mình áp dụng giáo dục sớm mà con vẫn phụ thuộc thế này?”
Đây không phải là trường hợp hiếm.
Đây là điều đang xảy ra trong rất nhiều gia đình.
Vấn đề không nằm ở việc bạn không quan tâm đủ.
Vấn đề nằm ở chỗ, rất nhiều cha mẹ đang vô tình làm thay con nhân danh yêu thương và giáo dục sớm.
Hãy để mình nói thẳng một điều mà không nhiều người nói rõ.
Trẻ nhỏ không thiếu khả năng tự lập.
Trẻ thiếu cơ hội được tự làm.
Khi con giơ tay lấy thìa, bạn vội đút cho nhanh.
Khi con loay hoay mặc áo, bạn giúp vì sợ trễ giờ.
Khi con muốn thử, bạn can vì sợ bẩn, sợ hỏng, sợ sai.
Tất cả đều xuất phát từ ý tốt.
Nhưng kết quả thì rất rõ.
Con học được rằng:
“Có người khác làm tốt hơn mình.”
“Không cần cố, sẽ có người giúp.”
“Chờ là an toàn nhất.”
Và rồi, bạn quay lại tự hỏi vì sao con thiếu tự lập.
Đây là chỗ cần nói rất thẳng.
Không phải con lười.
Không phải con yếu.
Không phải con bẩm sinh phụ thuộc.
Mà vì môi trường xung quanh con không cho phép con trở nên độc lập.
Trong những năm đầu đời, trẻ bước vào một giai đoạn rất đặc biệt.
Một mặt, trẻ khao khát được tự làm, được kiểm soát thế giới nhỏ của mình.
Mặt khác, trẻ lại sống trong một thế giới được người lớn làm thay gần như mọi thứ.
Sự mâu thuẫn này chính là gốc rễ của rất nhiều hành vi mà cha mẹ gọi là “bướng”, “khó”, hoặc “lệ thuộc”.
Và nếu bạn chỉ tiếp tục thêm bài học, thêm kiến thức, thêm lịch trình, thêm can thiệp…
thì dù có gọi đó là giáo dục sớm hay bất cứ tên gì, kết quả vẫn không đổi.
Giải pháp không nằm ở việc dạy con thêm.
Giải pháp nằm ở việc người lớn lùi lại đúng lúc.
Không phải buông bỏ.
Không phải mặc kệ.
Mà là chuyển vai trò.
Từ người làm hộ
sang người chuẩn bị môi trường.
Từ người kiểm soát
sang người dẫn dắt.
Khi môi trường cho phép con với tới, con sẽ với.
Khi công việc vừa sức, con sẽ thử.
Khi không bị sửa liên tục, con sẽ kiên trì hơn bạn nghĩ rất nhiều.
Đó mới là tinh thần cốt lõi mà giáo dục sớm cần quay lại, thay vì chỉ là một nhãn dán nghe có vẻ tiến bộ.
Ở bài tiếp theo, mình sẽ đi sâu vào một câu hỏi rất quan trọng:
Vì sao càng thương con, càng chăm kỹ, nhiều cha mẹ lại càng vô tình tước đi khả năng tự lập của con?
Nếu bạn thực sự muốn hiểu gốc rễ của sự phụ thuộc này, Bài 2 là nơi bạn cần đọc tiếp.
