Có một gia đình từng nói với tôi thế này.
“Nhà em không đến nỗi bừa. Đồ chơi cũng mua loại giáo dục đàng hoàng. Nhưng con chơi cái gì cũng được vài phút là bỏ.”
Buổi sáng, con bày đồ ra khắp phòng.
Buổi chiều, con cáu kỉnh khi được nhắc dọn.
Buổi tối, con mệt nhưng không yên.
Cha mẹ thì bối rối.
Họ không lười.
Họ cũng không bỏ mặc con.
Họ thậm chí đã đọc rất nhiều về phương pháp Montessori, và tin rằng mình đang nuôi con theo hướng tôn trọng và tự do.
Nhưng có một điều họ chưa từng làm.
Họ chưa từng nhìn lại ngôi nhà của mình bằng đôi mắt của một đứa trẻ.
Giờ hãy bỏ câu chuyện đó sang một bên và nhìn bằng khoa học.
Não bộ trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn 0–6 tuổi, không xử lý thế giới theo cách của người lớn.
Trẻ không biết “chọn lọc” thông tin.
Mỗi món đồ bày ra đều là một lời mời.
Mỗi màu sắc đều là một tín hiệu.
Mỗi góc nhà đều đòi hỏi sự chú ý.
Khi có quá nhiều thứ cùng “lên tiếng”, não trẻ không thể tập trung vào một việc.
Không phải vì trẻ hiếu động.
Mà vì não đang bị quá tải liên tục.
Trong trạng thái đó, trẻ không chơi sâu.
Trẻ chuyển hoạt động liên tục.
Trẻ dễ cáu khi bị gián đoạn.
Và người lớn nhìn vào, rồi kết luận:
“Con mình không tập trung.”
Đây là chỗ rất nhiều người hiểu sai khi áp dụng phương pháp Montessori.
Họ nghĩ Montessori là để trẻ tự do chọn bất cứ thứ gì.
Nhưng Montessori không bao giờ nói “càng nhiều càng tốt”.
Montessori nói về sự chọn lọc có chủ đích của môi trường.
Ít hơn để sâu hơn.
Rõ ràng để an toàn hơn.
Vừa tầm để trẻ làm chủ.
Khi môi trường được tinh gọn, một điều rất thú vị xảy ra.
Trẻ không cần được nhắc phải tập trung.
Trẻ tự ở lại lâu hơn với một hoạt động.
Không phải vì trẻ bị ép.
Mà vì não không còn phải chống chọi với quá nhiều kích thích cùng lúc.
Đây là phần giải pháp mà bạn có thể bắt đầu ngay, không cần mua thêm gì.
Hãy quan sát một khu vực con chơi nhiều nhất.
Đếm số đồ đang bày ra.
Và tự hỏi: “Con có thật sự cần tất cả những thứ này cùng lúc không?”
Giảm một nửa.
Đặt đồ ở vị trí con với tới.
Mỗi món đồ có một chỗ rõ ràng.
Bạn không cần dạy con cách tập trung.
Bạn chỉ cần dọn bớt thứ đang kéo sự chú ý của con đi chỗ khác.
Đó là cách phương pháp Montessori hoạt động trong đời sống thật, chứ không phải trên sách vở.
Ở bài tiếp theo, mình sẽ nói về một hiểu lầm rất phổ biến khác:
Vì sao nhiều cha mẹ nghĩ rằng “nhà gọn là việc của người lớn”, trong khi với trẻ nhỏ, trật tự chính là điều kiện để tự lập và tập trung.
Nếu bạn muốn thấy sự thay đổi rõ ràng mà không cần thêm lời nhắc nhở nào, Bài 3 là bài bạn nên đọc tiếp.
