Nếu bạn đã đọc đến đây, rất có thể bạn đang rơi vào trạng thái này.
Bạn đã cố gắng chậm lại.
Bạn nói ít hơn.
Bạn bớt thúc hơn.
Bạn tự nhủ rằng mình đang làm đúng.
Nhưng trong lòng bạn vẫn có một cảm giác lấn cấn.
Con chưa khác nhiều.
Bạn bắt đầu nghi ngờ: “Hay là mình hiểu sai?”
Và câu hỏi cũ lại quay về: em bé mấy tháng biết nói.
Đây là chỗ rất nhiều cha mẹ mắc kẹt.
Họ tưởng mình đã chậm lại.
Nhưng thực ra, họ chỉ chậm bên ngoài.
Bên trong, họ vẫn đang đợi.
Đợi con phản hồi.
Đợi con tiến bộ.
Đợi con cho mình một dấu hiệu để yên tâm.
Và trẻ cảm nhận được điều đó rất rõ.
Trẻ không đọc được suy nghĩ của bạn.
Nhưng trẻ cảm được sự chờ đợi có điều kiện.
Khi bạn nói ít đi nhưng ánh mắt vẫn dò xét.
Khi bạn im lặng nhưng trong đầu vẫn đếm mốc.
Khi bạn “để con tự nhiên” nhưng lòng bạn thì căng.
Đó không phải là chậm lại.
Đó là áp lực được bọc bằng sự nhẹ nhàng.
Và áp lực, dù tinh vi đến đâu, trẻ vẫn nhận ra.
Trước khi thay đổi, bức tranh thường là thế này.
Cha mẹ thúc bằng lời.
Trẻ né bằng im lặng.
Không khí căng thấy rõ.
Sau khi “chậm lại nửa vời”, bức tranh trông có vẻ khác hơn.
Cha mẹ ít nói.
Trẻ vẫn ít phản hồi.
Không khí yên, nhưng nặng.
Không còn tiếng thúc, nhưng vẫn còn sự mong đợi treo lơ lửng trong phòng.
Đó là lý do vì sao có những gia đình làm “đúng hết lời khuyên”, mà con vẫn không mở ra thêm bao nhiêu. Không phải vì con không tiến bộ, mà vì môi trường chưa thật sự an toàn.
An toàn không chỉ là không la.
An toàn là không cần phải chứng minh.
Khi trẻ cảm thấy mỗi phản hồi của mình đều đang bị đánh giá, dù rất nhẹ, trẻ sẽ chọn cách ít phản hồi hơn.
Và rồi người lớn lại quay về với câu hỏi quen thuộc: em bé mấy tháng biết nói, như thể chỉ cần thêm một mốc thời gian là mọi thứ sẽ rõ ràng.
Nhưng sự thật là thế này.
Trẻ không cần bạn kiên nhẫn hơn một chút.
Trẻ cần bạn buông kỳ vọng rõ ràng hơn.
Không chờ con đáp lại để biết mình làm đúng.
Không nhìn con để đo tiến độ.
Không dùng sự im lặng của mình như một cái bẫy vô hình.
Khi người lớn thật sự thả lỏng, không phải làm bộ, trẻ mới bắt đầu thử.
Thử phát ra âm thanh.
Thử giao tiếp.
Thử bước ra khỏi vùng an toàn của mình.
Không phải vì trẻ “đến mốc”.
Mà vì cuối cùng, môi trường đã cho phép trẻ được là chính mình, không bị thúc đi đâu cả.
Ở bài cuối cùng, mình sẽ không nói thêm về lý thuyết hay tâm lý nữa.
Mình sẽ nói rất thẳng:
Nếu bạn muốn áp dụng điều này một cách cụ thể, mỗi ngày nên làm gì, bắt đầu từ đâu, và làm thế nào để không rơi lại vào vòng cũ.
Và mình cũng sẽ nói rõ vì sao bộ quà tặng “Ba mẹ chậm lại – con tự nhiên lớn” không dành cho những ai chỉ muốn đọc cho yên tâm.
