Nếu bạn đọc đến bài này, có một khả năng rất cao là bạn đã thử “chậm lại” được vài hôm.
Bạn nói ít hơn.
Bạn hỏi con ít hơn.
Bạn cố gắng không thúc.
Và rồi bạn bắt đầu hoang mang.
“Ủa, sao chưa thấy gì khác?”
“Hay là mình chậm lại vậy… có đúng không?”
Đây là điểm mà rất nhiều cha mẹ bỏ cuộc. Không phải vì họ không yêu con. Mà vì họ chờ sai thứ để đo lường.
Hãy nghe cho kỹ.
Ngôn ngữ không bật lên như công tắc.
Nó là kết quả của một chuỗi điều kiện tích lũy.
Và điều kiện quan trọng nhất không nằm ở cái miệng. Nó nằm ở môi trường mà đứa trẻ đang sống mỗi ngày.
Có những đứa trẻ nói sớm không phải vì cha mẹ chúng dạy nhiều.
Mà vì xung quanh chúng có một môi trường rất “dễ nói”.
Ở đó, người lớn:
– không nói thay
– không đoán hộ
– không sửa liên tục
– không chen vào mọi phản hồi của trẻ
Ở đó, khi trẻ phát ra một âm thanh, một cử chỉ, hay chỉ là một ánh mắt, người lớn dừng lại đủ lâu để đón nhận.
Đó là thứ tạo ra khác biệt.
Rất nhiều cha mẹ hỏi tôi câu quen thuộc: em bé mấy tháng biết nói. Nhưng câu hỏi đúng ra phải là:
“Mỗi ngày, con mình có bao nhiêu cơ hội được phản hồi theo nhịp của con?”
Nếu câu trả lời là “rất ít”, thì dù bạn có thuộc lòng mọi mốc phát triển, mọi con số cũng không giúp được gì.
Não của trẻ học ngôn ngữ bằng cách được lắng nghe.
Không phải được giảng giải.
Không phải được nhắc nhở.
Không phải được kiểm tra.
Khi môi trường xung quanh luôn vội, trẻ sẽ học cách rút lui.
Khi môi trường cho phép chậm, trẻ mới dám tiến lên.
Và đây là chỗ rất nhiều người hiểu sai.
Chậm lại không có nghĩa là “không làm gì”.
Chậm lại là làm ít đi, nhưng đúng chỗ.
Là nói một câu rồi dừng.
Là nhìn con chờ.
Là để con hoàn tất một phản hồi, dù phản hồi đó chỉ là một âm rất nhỏ.
Những thứ đó không nhìn thấy kết quả ngay trong một hai ngày.
Nhưng chúng âm thầm xây lại cảm giác an toàn.
Và khi cảm giác an toàn đủ lớn, trẻ bắt đầu thử.
Thử phát âm.
Thử tương tác.
Thử kết nối.
Lúc đó, câu hỏi em bé mấy tháng biết nói tự nhiên trở nên kém quan trọng hơn bạn nghĩ. Vì bạn không còn đứng ngoài chờ mốc nữa. Bạn đang ở trong tiến trình.
